Povećava li inzulinska rezistencija rizik od razvoja metaboličkog sindroma?

Metabolički sindrom (MetS) jedan je od velikih javnozdravstvenih i kliničkih izazova u svijetu.

MetS predstavlja skup međusobno povezanih čimbenika rizika za razvoj srčano-žilnih bolesti i dijabetesa tipa 2.  Njegova prevalencija kreće se između 10 i 84%, a ovisi o zemljopisnoj regiji, gradskom ili ruralnom okruženju, individualnim demografskim karakteristikama stanovništva koje se proučava (spol, dob, rasna i etnička pripadnost), kao i kriterijima korištenim za definiranje MetS-a.

Svjetska zdravstvena organizacija definira metabolički sindrom postojanjem povišene razine inzulina ili glukoze natašte [5.6-6.0 mmol/L]) zajedno s dva ili više od sljedećih kriterija: poremećaj regulacije masti (dislipidemija), povišen krvni tlak (≥ 140/90 mmHg) te povećani opseg struka ≥ 94 cm.

Zašto je inzulin važan?

Inzulin igra ključnu ulogu u održavanju normalne razine glukoze u krvi. Inzulinska rezistencija stanje je smanjene reakcije ciljnih tkiva na normalnu cirkulacijsku razinu inzulina. Glavno je obilježje dijabetesa tipa 2, netolerancije na glukozu, pretilosti, dislipidemije i hipertenzije. Nadalje, genetski i okolišni čimbenici kao što su pretilost, pušenje, stres te sjedilački način življenja također utječu na razvoj inzulinske rezistencije.

Zajednička uloga u nastanku bolesti

Postoji nekoliko potencijalnih objašnjenja povezanosti inzulinske rezistencije i grupiranja MetS rizičnih čimbenika. Prvo, inzulinska rezistencija može biti temeljni mehanizam koji dovodi do dislipidemije kao komponente MetS-a. Nadalje, hiperinzulinemija kao odgovor na inzulinsku rezistenciju povećava zadržavanje natrija, potiče oksidativni stres što dovodi do oslobađanja slobodnih radikala koji narušavaju funkciju stanica, a djeluje i kao faktor rasta koji zadebljava krvne žile i povećava rizik od srčano-žilnih bolesti.

Također, utvrđeno je da je inzulinska rezistencija povezana s povišenim krvnim tlakom u bolesnika s hipertenzijom. Porast pretilosti usko je povezan s porastom incidencije dijabetesa tipa 2 u populaciji. Upravo pretilost može biti važna veza između inzulinske rezistencije i MetS-a kako kod djece i adolescenata, tako i odraslih.

Daljnji će pregled istraživanja definirati sve ove moguće povezanosti i njihov mehanizam djelovanja te dati nova terapijska rješenja ovih rastućih metaboličkih bolesti. Kako ne bismo svoj organizam doveli do ozbiljnih poremećaja, raznovrsnom pravilnom prehranom i redovitom tjelesnom aktivnošću hrabro se suprotstavljamo i borimo protiv razvoja metaboličkog sindroma u budućnosti.

 

Stručni tim PETICA – igrom do zdravlja

Podijelite ovaj članak